Gemakkelijk te verzorgen en geurig: Oude rozen. Historische rozensoorten

Bloemen van het geslacht Rosa bloeien en geuren al minstens 12 miljoen jaar op aarde, en er is een onberekenbare variëteit aan rozen, dankzij de natuur maar ook dankzij de veredelingssuccessen van rozentuiniers. Oude rozen" zijn rozen die dateren van vóór 1867, het jaar waarin 'La France', de eerste theehybride, werd gecreëerd.

De meeste oude variëteiten zijn intussen uitgestorven, want om steeds nieuwe, moderne rozen te veredelen, die steeds duurzamer en feller moesten bloeien, werden veel van deze variëteiten "doodgekruist". Pas aan het begin van de 20e eeuw hebben enkele traditiebewuste tuiniers ze weer in gebruik genomen. Zij zochten en vonden vergeten en bijna uitgestorven Oude Rozen in heggen, muurfunderingen of boerentuinen.

Als echte rozenliefhebbers herkenden zij de ware kwaliteiten van deze variëteiten. Historische rozen zijn immers vaak winterharde, vorstbestendiger en gemakkelijker te verzorgen dan moderne rozen, ze geuren veel intenser en hebben een breed scala aan bloemkleuren en -vormen. Veel oude variëteiten bloeien maar een paar weken in de zomer, maar ze zijn er des te uitbundiger door. Deze rozen bloeien echter niet altijd in het eerste jaar na aanplant.

Door het kruisen van theerozen uit het verre Oosten ontstonden in Europa andere rozenklassen, waaronder de remontantrozen (ook wel centifolia-achtige parkrozen genoemd), die op enkele uitzonderingen na vaker bloeien. Deze remontantrozen zijn de link tussen de oude en de moderne rozen.

Deze remontante rozenklasse is genoemd naar de Franse kolonie Île de Bourbon, waar de kolonisten hun akkers omzoomden met rozenhagen, kruisingen van Rosa damascena en Chinese theerozen. In 1817 werd een plant als spontane zaailing in een van deze heggen ontdekt en naar de tuinman van de hertog van Orléans gestuurd voor verdere veredeling - de eerste Bourbon-roos. Deze rozen bloeien met korte onderbrekingen van juni tot laat in de herfst, en bereiken hun hoogtepunt in september. De bloemen zijn gelijkmatig gevuld en hebben de heerlijke geur van hun Chinese voorouders.

De Damasten rozen zijn souvenirs van de kruisvaarders uit de 13e eeuw. Vandaag weten we dat deze rozen reeds 4000 jaar geleden bekend waren in Perzische tuinen. Ze zijn uniek door hun betoverende, zware geur - vanwege deze geurintensiteit zijn ze ook de voorkeursrozen voor de productie van rozenolie.

In tegenstelling tot de eigenlijke klimrozen hebben ramblers zachte en elastische scheuten en kunnen ze klimmen zonder te worden opgebonden. Ze bereiken aanzienlijke hoogten (als je ze bijvoorbeeld in een boom laat klimmen) en hoeven nauwelijks gesnoeid te worden. Ze bloeien op tweejarig hout en kunnen - bij gebrek aan een klimhulp - de grond even goed bedekken door te kruipen.

Belangrijke regels en wetten van de groei:
Voordat u begint met snoeien, moet u op de hoogte zijn van enkele wetten van de rozengroei.

• Hoe meer je terugsnoeit, hoe sterker de nieuwe scheuten zullen zijn.
• Als algemene regel geldt: snoei altijd oude scheuten weg die de groeiwijze hinderen en verwijder dood hout.
• Er wordt een snede gemaakt van ongeveer 5 mm boven een goed ontwikkeld oog, bij voorkeur naar buiten wijzend. Dit leidt tot een goede plantstructuur en bevordert de uitwendige bloei.
• Om kneuzingen te voorkomen, gebruik alleen een goede, scherpe schaar.
• Rozen die in het voorjaar zijn geplant, worden na het ophopen tot ongeveer 15 cm teruggesnoeid. Na een herfstbeplanting wordt niet gesnoeid, maar het volgende voorjaar weer wel.
• Als de rozen eenmaal staan, worden de meeste heesterrozen met ongeveer een derde teruggesnoeid, lage perkrozen met drie tot vier ogen. Bodembedekkende rozen en klimrozen hoeven niet regelmatig te worden gesnoeid; het is voldoende om dode scheuten of oude bloeiwijzen te verwijderen.
• Ramblerrozen bloeien op tweejarig hout. Ze zouden moeten bloeien en hoeven, afgezien van het verwijderen van dood hout, niet regelmatig te worden gesnoeid.
• Het gestaag verwijderen van uitgebloeide bloemen bevordert de herbloei bij veel soorten, soms tot laat in de herfst. Als de rozen echter rozenbottels moeten voortbrengen die in de herfst en de winter nog decoratief zijn, mogen de uitgebloeide bloemen niet worden verwijderd.

Klimrozen geven niet alleen een weelderige bloemenpracht, ze hebben ook het praktische voordeel dat ze heel weinig grond in beslag nemen, en kunnen met veel effect worden gebruikt in een prieel, in de takken van een boom, aan een muur of op een latwerk. Zij zijn een verrijking voor elk type tuin, van de strikt formele tot de bijna-natuurlijke.