Onze voorouders kenden een uiterst eenvoudige en milieuvriendelijke methode om hout duurzaam tegen omgevingsinvloeden te beschermen: de thermische behandeling, die volledig zonder chemische hulpmiddelen plaatsvindt. Het hout (essen) wordt bij 180–220 °C doelgericht veranderd en als het ware "gekaramelliseerd", wat leidt tot een donkerbruine kleur. Daarbij worden sommige bestanddelen van de celwanden (hemicellulose) afgebroken, omgezet en opnieuw gekristalliseerd. De overblijvende elementen vullen de vrijgekomen holtes op. Na deze celomzetting neemt het hout nauwelijks nog water op. Daarom zwelt het niet op en krimpt het niet, zelfs niet wanneer het wordt blootgesteld aan sterke vochtigheid. En het verliest zijn neiging tot kromtrekken en barsten. Thermohout is daarmee een ideaal materiaal voor voorwerpen die vaak in contact komen met water.